Ngày nay, chuyện “không thể đoán trước” đã trở thành… bình thường mới. Thế nên, lãnh đạo không còn nhiệm vụ tiên tri tương lai, mà phải học cách chèo lái tổ chức giữa những cơn sóng ngầm bất định. Dưới đây là 10 gợi ý để sống sót và tiến lên giữa thời cuộc đầy biến động.
- Xây dựng sức bật trước những bất ngờ
Thế giới luôn có những cú sốc chính trị, kinh tế bất thình lình. Doanh nghiệp khôn ngoan là doanh nghiệp biết chuẩn bị sẵn “túi cứu hộ”: đa dạng hóa chuỗi cung ứng, có quỹ dự phòng, thiết kế hệ thống linh hoạt để khi sóng gió đến thì đứng vững. Như IKEA ở Nga, nhờ sản xuất nội địa sớm nên đến 2022 họ rút khỏi thị trường dễ dàng hơn nhiều đối thủ. - Đừng để đội ngũ “đứng hình”
Khảo sát cho thấy 1/3 lãnh đạo thường bị tê liệt, chần chừ không dám quyết trong bất ổn. Cách thoát ra là coi quyết định như một thí nghiệm: thử – sai – rút kinh nghiệm. Cứ bắt đầu bằng câu “giả thuyết của tôi là…” để cả đội cùng nhìn nhận theo hướng khoa học. - Bỏ quả cầu pha lê, tập thích nghi
Đừng phí sức đoán tương lai. Quan trọng hơn là rèn cho tổ chức sự nhạy bén, thấy biến là xoay, thấy thay đổi là điều chỉnh kịp thời. - Làm bạn với sự khó chịu
Sự không chắc chắn chính là ngôi nhà ta đang sống. Một lãnh đạo tốt không hứa hẹn viển vông, mà dám thừa nhận giới hạn của bản thân và của mọi dự báo. - Chọn mục tiêu trung hạn
Đặt mục tiêu theo chu kỳ 3 tháng: đủ dài để tạo ổn định, đủ ngắn để xoay chuyển nếu môi trường thay đổi. Hãy thường xuyên tự hỏi: “Có nguồn lợi mới nào thay thế được cái đang cạn dần?” hay “Có rào cản nội bộ nào cần phá bỏ?” - Mang lại sự bình yên cá nhân hóa
Mỗi nhân viên có nỗi lo riêng. Lãnh đạo cần lắng nghe, để ý từng cá nhân, và giúp họ thấy mình được thấu hiểu. - Giao tiếp theo tinh thần “chúng ta”
Dùng những từ như “chúng ta”, “cùng nhau” để nhân viên cảm thấy an toàn, đồng hành. Thông điệp cốt lõi mỗi ngày: “Chúng ta đi cùng nhau.” - Lên tiếng trước khi tin đồn lan rộng
Khi im lặng, nhân viên sẽ tự tưởng tượng điều tệ nhất. Hãy chia sẻ sự thật sớm nhất có thể, ngay cả khi chưa hoàn hảo. Và không chỉ CEO, mà cả trưởng nhóm cũng phải duy trì luồng thông tin thường xuyên với đội. - Nuôi dưỡng khả năng “sensemaking”
Sensemaking là ghép nối những mảnh thông tin rời rạc để hiểu rõ bức tranh lớn. Đây là kỹ năng quan trọng cho sự linh hoạt và sáng tạo – và nó không chỉ dành cho lãnh đạo cấp cao, mà cần có ở mọi cấp độ. - Tập trung vào điều cốt lõi, bỏ qua tiếng ồn
Ngày thường dễ bị cuốn vào những chuyện lặt vặt. Nhưng khi khủng hoảng nổ ra, mọi thứ sáng rõ: đâu là việc cần giải quyết ngay. Việc còn lại là chọn cách xử lý thông minh nhất.
👉 Tóm lại, lãnh đạo trong thời khó lường không phải là người biết trước tương lai, mà là người đủ bình tĩnh, đủ linh hoạt và biết truyền cho đội ngũ cảm giác: “Dù bão tố ngoài kia, chúng ta vẫn sẽ cùng nhau đi tiếp.”
Theo MIT Sloan
